CEZA HUKUKUNDA BASİT YARGILAMA USULÜ

19
Şub2020

CEZA HUKUKUNDA BASİT YARGILAMA USULÜ

 

Olağan yargılama usulünden daha hızlı ve basit bir ceza yargılama usulü olarak basit yargılama usulü kabul edilmiştir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 251. maddesinde düzenlenmiştir.

Basit yargılama usulü belirli suçlar yönünden tanınmıştır. Bunlar, Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardır.

Basit yargılama usulü, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik hâlleri ile soruşturma veya kovuşturma yapılması izne ya da talebe bağlı olan suçlar hakkında uygulanmaz.

Ayrıca basit yargılama usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde de uygulanmaz.

Basit yargılama usulüne tabi suçlara bakmakla görevli mahkeme asıl olarak asliye ceza mahkemeleridir. Ancak bazı özellikli durumlarda basit yargılamaya tabi olan suçların özellik arz etmesi nedeniyle ağır ceza mahkemesi de görevli olabilir. Ağır ceza mahkemesinin görevli olduğu durumlarda, basit yargılama usulünde Kanun açıkça asliye ceza mahkemesinin görevli olduğunu belirtmiş olduğundan ağır ceza mahkemesinde yapılacak yargılamada basit yargılama usulü uygulanamaz. Bu nitelikli hallere örnek olarak; avukata karşı açılan görevi kötüye kullanma suçu gösterilebilir.   

Bu yargılama usulüne göre, savcılık tarafından iddianame oluşturulduktan sonra iddianame sanık, mağdur ve şikayetçiye tebliğ edilerek 15 gün içerisinde beyan ve savunmalarını sunmaları talep edilir. Akabinde duruşma düzenlenmeksizin Asliye Ceza Mahkemesi tarafından karar verilir. Bu esnada ilgili yerlerden istenilmesi gereken evraklar söz konusu olduğunda bu evrakların temini için Mahkeme tarafından ilgili yerlere yazı yazılır (CMK m.251/2)..

Beyan ve savunma için verilen süre dolduktan sonra mahkemece duruşma yapılmaksızın ce Cumhuriyet savcısının görüşü alınmaksızın Türk Ceza Kanununun 61 inci maddesi dikkate alınmak suretiyle, 223 üncü maddede belirtilen kararlardan birine hükmedilebilir. Mahkeme, evrak üzerinden beraat kararı verebileceği gibi mahkumiyet kararı da verebilir. Mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir (CMK m.251/3)..

Mahkemece, koşulları bulunması hâlinde; kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya hapis cezası ertelenebilir ya da uygulanmasına sanık tarafından yazılı olarak karşı çıkılmaması kaydıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir  (CMK m.251/3.

Basit yargılama usulü uygulanarak verilen kararlara karşı itiraz kanun yolu belirlenmiştir (CMK 252/1).

İtiraz halinde, hükmü veren mahkemede duruşma açılarak genel hükümlere göre yargılama yapılır. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında CMK m.223 uyarınca hüküm verilebilir. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır (CMK m.252/2).

İtiraz üzerine yapılan yargılamada, Mahkeme basit yargılama usulünde verdiği kara ile bağlı değildir. Ancak itiraz sanık dışındaki kişiler tarafından yapıldıysa bu durumda ¼ oranındaki indirim korunacaktır (CMK m.252/3).

İtiraz üzerine verilen hükmün sanık lehine olması hâlinde, bu hususların itiraz etmemiş olan diğer sanıklara da uygulanma olanağı varsa bu sanıklar da itiraz etmiş gibi verilen kararlardan yararlanır.(CMK m.252/4).

İtiraz üzerine verilen karar, genel hükümlere tabi olduğundan bu durumda da istinaf veya itiraz kanun yoluna başvurulması mümkündür.

Son olarak, mahkeme basit yargılama usulünün herhangi bir evresinde

Mahkeme, basit yargılama usulünün herhangi bir evresinde, iddianameyle ortaya konulan uyuşmazlığın duruşma açılmaksızın çözülemeyeceği kanaatine varırsa, basit yargılama usulüne son vererek olağan yargılama usulünü uygulayabilir. Örneğin, yapılan yazışmalardan sonra dosyada sübuta etkili ve dinlenmesi gereken tanıkların mevcut olduğunu gören asliye ceza mahkemesi, basit yargılama usulüne son vererek tanıkları dinleyebilmek için duruşma açarak olağan yargılama usulüne geçecektir.

Leave your comment

Please enter your name.
Please enter comment.

Uyarı!


Dolandırıcılar tarafından Atalan Hukuk Bürosu adıyla, aranarak para tahsilatı yapılmak istendiği öğrenilmiştir. Büromuz tarafından aranılarak para tahsilatı işlemi yapılmadığını ve arayan bu şahıslara itibar edilmemesi gerektiğini bilgisini kamuoyunun dikkatlerine önemle sunarız.

This will close in 10 seconds